Türk Dünyası Belediyeler Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Arnavutluk Belediyeler Enstitüsü’nün “Arnavutluk Yerel Yönetimler 2024” Raporu yayınlandı.
Arnavutluk Belediyeler Enstitüsü (IAM), yerel, bölgesel ve ulusal kalkınmaya katkıda bulunmayı amaçlayan bir sivil toplum kuruluşu. Arnavutluk Belediyeler Enstitüsü, iyi yönetişim ve yerinden yönetim ilkeleri çerçevesinde, araştırma, eğitim ve danışmanlık yoluyla yerel yönetimlerin kapasitelerini güçlendiriyor.
Arnavutluk Belediyeler Enstitüsü tarafından hazırlanan 2024 Yerel Yönetim Raporu, ülke genelindeki belediyelerin performansını, karşılaştıkları zorlukları ve kaydedilen ilerlemeleri detaylı bir şekilde ortaya koyuyor. Rapor, özellikle bölgesel reform, mali yönetim, kamu hizmetleri sunumu ve kurumlar arası iş birliği gibi kritik alanlarda kapsamlı analizler sunarken, yerel yönetimde şeffaflık ve etkinlik hedeflerini de gündeme taşıyor.
Rapor, politika yapıcılar, merkezi ve yerel yönetimler, uluslararası kuruluşlar ve vatandaşları bilgilendirmeyi amaçlıyor. Bu çerçevede yerel özerkliği güçlendirmek, şeffaflığı artırmak ve yerel yönetim kapasitelerini geliştirmek raporun temel hedefleri arasında yer alıyor.
Arnavutluk’ta yerel yönetim iki seviyeden oluşur: 61 belediye ve 12 ilçe konseyi. Belediyeler şehir, mahalle ve köylerden oluşurken, ilçe konseyleri birden fazla belediyeyi kapsar. Her iki seviyede de yasalarla belirlenen yürütme ve yasama organları bulunur. Mevcut idari yapı ile belediyeler 12 bölgeye dağıtılmıştır.
Raporda, bazı belediyelerin uyguladığı başarılı projeler ve stratejiler de öne çıkıyor. Özellikle kendi kaynaklarını etkin kullanma, yenilikçi altyapı projeleri ve halkla iletişimi güçlendirme konusunda örnek uygulamalar paylaşılıyor. Bu örnekler, diğer belediyeler için model teşkil edebilecek nitelikte.
Raporda öne çıkan başlıca sorunlar arasında şunlar yer alıyor:
Merkezden yetki devri sınırlı: Belediyeler hâlâ merkezi hükümet finansmanına bağımlı ve tam karar alma özerkliğine sahip değil.
Mali kapasite kırılgan: Belediyeler arası gelir farklılıkları belirgin, kırsal belediyeler yatırım ve kaynak erişiminde kentsel alanların gerisinde kalıyor.
Kamu hizmetleri kalitesi ve sürdürülebilirliği: Çevre yönetimi, altyapı, tarım hizmetleri, sel ve yangın koruması, su temini ve döngüsel ekonomi gibi alanlarda sorunlar devam ediyor.
Vatandaş katılımı sınırlı: Halkın karar süreçlerine katılımı genellikle formaliteden öteye geçmiyor; kamuoyu danışma mekanizmalarının güçlendirilmesi gerekiyor.
Organizasyon yapılarında uyum eksikliği: Belediyelerin yapısı, demografik değişim ve nüfus azalması gibi gerçeklerle tam olarak uyumlu değil.
Kurumsal koordinasyon yetersiz: Bölgesel konseylerin belirsiz rolü ve kurumlararası koordinasyon eksikliği, etkin yerel yönetim önünde engel oluşturuyor.
Raporun Hazırlanma Yöntemi
Rapor, resmi devlet verileri, belediyelerin bütçe ve yatırım raporları, saha gözlemleri ve uzman değerlendirmelerinden oluşan geniş bir veri seti kullanılarak hazırlandı. Ayrıca, belediye başkanları, yerel yönetim temsilcileri ve sivil toplum kuruluşlarıyla yapılan görüşmeler, raporun öneri ve çözüm odaklı yaklaşımını güçlendirdi. Rapor, niteliksel ve niceliksel analizleri bir araya getirerek belediyelerin performansını detaylı bir şekilde değerlendirdi.
Rapor, Arnavutluk’ta yerel yönetimin daha şeffaf, katılımcı ve etkili bir yapıya kavuşması için stratejik bir yol haritası sunuyor. Merkezi ve yerel yönetimlerin yanı sıra sivil toplumun da iş birliğiyle, daha fonksiyonel ve vatandaş odaklı bir yerel yönetim modelinin inşa edilebileceği vurgulanıyor.
Enstitüsü’nün başlıca faaliyetleri arasında; Kamu görevlilerinin idari becerilerini artırmak ve yeni kapasiteler oluşturmak, İnsan kaynaklarının etkinliğini yükseltmek, kırsal liderliği güçlendirmek ve toplumsal cinsiyet eşitliğini desteklemek, Yerel ve merkezi düzeyde karar alma süreçlerini geliştirmek, Belediyelerin sürdürülebilir ve etkin yönetim modellerine kavuşmasına yardımcı olmak, Belediyeler arası ortak hizmet ağları kurmak ve vatandaş katılımını artırmak ve yerel yönetimde şeffaflığı güçlendirmek gibi amaçlar yer alıyor.
