Gagauz Özerk Yeri’nin kuruluşunun 25. yıl dönümü, 23 Aralık 2019 tarihinde Gagauzya’nın Başkenti Komrat’ta düzenlenen törenle kutlandı.

Törene, Gagauz Özerk Yeri Başkanı İrina Vlah’ın yanı sıra TBMM Türkiye-Moldova Parlamentolararası Dostluk Grubu Başkanı Mehmet Altay, Türkiye’nin Kişinev Büyükelçisi Gürol Sökmensüer, Gagauz Halk Meclisi (Halk Topluşu) Başkanı Vladimir Kısa, Moldova eski Cumhurbaşkanı Pyotr Luçinskiy, Gagauz Özerk Yeri eski Başkanı Georgiy Tabunşçik, ülke temsilcileri ve çok sayıda davetli katıldı.

Başkan Vlah, burada yaptığı konuşmada, Gagauz Özerk Yeri’nin 23 Aralık 1994’te kurulduğunu hatırlatarak, “Gagauz halkı çok uzun ve zorlu bir yoldan geçti. Gagauzlar, 25 yıldır Moldova’da millet olarak tanınıyor. Bu tarih sadece Gagauzya’nın değil, bütün Moldova’nın bayramıdır” ifadesini kullandı.

Moldova hükümetinin, Gagauz Özerk Yeri’nin haklarını kısıtladığına dikkat çeken Vlah, “Gümrük ve vergi toplama haklarımız elimizden alındı. Eğitim ve ekonomi alanıyla ilgili yasalar tartışılıyor. Bu, kabul edilmez bir durum ve Komrat ile Kişinev arasında 1994’te sağlanan anlaşmalara aykırıdır” değerlendirmesinde bulundu. Vlah ayrıca, Gagauz Özerk Yeri haklarının, Moldova anayasasında yer alması gerektiğini vurguladı.

TBMM Türkiye-Moldova Parlamentolararası Dostluk Grubu Başkanı Mehmet Altay ise Gagauzlarla birlikte olmaktan mutluluk duyduğunu belirterek, “Türkiye, Moldova’nın dostu ve sizlerin kan kardeşidir. Sizler de bizi kardeş olarak kabul ediyorsunuz” diye konuştu. Altay, Türkiye’nin, Gagauz Özerk Yeri’nde birçok projeyi hayata geçirdiğini ve Gagauz halkına destek vermeye devam edeceğini belirtti. Gagauz Özerk Yeri’nin özerklik statüsüne işlerlik kazandırılmasına yönelik yasa değişikliği çalışmalarını yakından takip ettiklerini ve desteklediklerini dile getiren Altay, “Özerkliğin tam layıkıyla işlemesi, hem Gagauzya ve Moldova arasındaki bağları hem de bütün ülkeyi daha güçlü kılacaktır” ifadesini kullandı.

Etkinlik, Gagauz türkülerinin okunması ve yöresel halk oyunları gösterisinin ardından son buldu.

Özerklik statüsünün 25. Yıldönümü dolayısıyla Moldova’nın Başkenti Kişinev ve İstanbul’da da etkinlikler düzenlendi.

Gagavuz Özerk Yeri

Moldova’ya bağlı özerk bir bölgedir ve nüfusu 172.500’dür. Ülkeye ismini veren Gagauzlar Oğuz Türkü kökenlidir. Ortodoks Hıristiyan olan Gagauzlar Anadolu Türkçesine çok yakın bir Türkçe konuşmaktadırlar. Yaklaşık 250 bin Gagauz, eski SSCB topraklarında yerleşiktir. Büyük bir kısmı Moldova’nın güneyindeki Bucak yöresinde yaşamaktadır. Gagauz köyleri Ukrayna’daki Odesa ve Zaporojye illerinde, Romanya, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Kabardey’da yer almaktadır. Moldova’da Gagauz özerk yeri dışında, Kişinev’de 8.000, Bender’de 1.600 ve Dinyester nehrinin kuzey yakasında 3.300, Bulgaristan ve Yunanistan’da yaklaşık 20 bin Gagauz yaşamaktadır.

25.12.2019